Öğrenmeyi Öğrenmek ve Etkili Öğrenme İçin İpuçları

Hayatımız boyunca birçok kez öğrenme sürecinden geçiyoruz. Birçok farklı bilgiyi aklımızda tutmamız,işlememiz ve kullanabilmemiz gerekiyor. Ancak bütün bu öğrenme süreçlerinde dikkat etmediğimiz bir nokta var. Öğrenmeyi öğrenmek ! Çalışma ve öğrenme süreçlerimizde özellikle de mecbur olduğumuz konularda bildiğimiz tekniklerle öğrenme sürecini gerçekleştiriyoruz. Ancak bu öğrenme konusunda dikkat edebileceğiniz birkaç küçük yöntemle hem verimliliğinizi arttırabilirsiniz hem de öğrenme sürenizi kısaltabilirsiniz.

Bu yöntemler Barbara Oakley adlı bir profesör tarafından planlanmış. Kendisi 25 yaşına kadar matematikten nefret etmiş ancak daha sonra matemetiği nasıl öğreneceğini öğrenip dünyanın en büyük üniversitelerinde profesör olacak kadar ilerleyebilmiş. Ayrıca bu konuda internet üzerinden bir kurs başlatan Oakley’in yöntemlerine dair başlıkları sizler için derledik. İşte o yöntemler :

 

1)Ertelemeyi Bırakın Çalışmaya Başlayın

Birşeyler başarmanın ve ilerlemenin ilk kuralı çalışmak. Yapacaklarını ertelediğinizde bunu bir alışkanlık haline getiriyorsunuz. Bu yüzden öncelikle ertelemeyi bırakmalı ve çalışmaya başlamalısınız. Bu konuda daha detaylı bilgi için erteleme hastalığını yenmek ile ilgili yazımıza göz atabilirsiniz.

2)Hafıza Tekniklerini Öğrenin

Bildiğiniz ve alıştığınız ezberleme yöntemlerinin yanında birçok etkili hafıza tekniği bulunmakta.Araştırmalar göstermektedir ki hafızaya alınacak bilgileri görselleştirmek ve duygu katmak bilgilerin hafızada daha uzun süre kalmasını sağlamaktadır. Hafıza teknikleriyle ilgili detaylı bir yazı paylaşacağız ancak hafıza sarayı ve akıl çivileri gibi yöntemleri kendiniz de araştırıp bulabilirsiniz. Bu tekniklerde pratik yaptıkça ustalaşacaksınız ve birşeyleri hafızaya almanız daha da kolaylaşacak.

3)Herşeyin Başı Uyku

Oakley’in kursta oldukça önemle bahsettiği bir diğer konu ise düzenli ve yeterli miktarda uyku. Araştırmalara göre öğrenme süreci yalnızda çalışma esnasında değil sonrasında da devam ediyor. Nöronlar arasındaki bağlantıların güçlenmesi için ve yeni yolların oluşması yani yeni bilgilerin öğrenilmesi içinse uyku oldukça önem taşıyor.

4)Roma Bir Günde Kurulmadı

Öğrenme konusunda dikkat etmeniz gereken bir diğer konu ise öğrenmeye olan yaklaşımınız. Çok yüksek beklentiler ve çok hızlı öğrenmeye çalışmak uzun vadede sizi ertelemeye itecektir. Öğrenme özellikle de zor ve karmaşık konularda parça parça ve yavaş yavaş olacaktır. Bilgi parçalarını yavaş yavaş anlayıp birleştirmeniz gerekecek. Ancak bu süreçte sabırlı olmanız gerekiyor. Unutmayın Roma bir günde kurulmadı.

5)Odaklanmaya Gayret Edin

Etkili bir öğrenme için olmazsa olmaz bir konu iste odaklanma ve konsantrasyondur. Oakley zihnimizin bulunduğu durumları ikiye ayırmış. Bunlardan bir tanesi odaklanmış durum ve diğeri de serbest mod. Yeni birşey öğrenirken odaklanmış moda ihtiyaç duyarken yaratıcı düşünmemiz gerektiğinde serbest moda ihtiyaç duyuyoruz. Odaklanmış modda fikirlerle ilgili bağlantılar kolaylıkla kurulurken serbest modda zihnimiz daha büyük bir özgürlüğe sahip oluyor. Kısaca eğer birşeyler öğrenmek için aktif bir çalışma içerisindeyseniz odaklanmış moda daha yaratıcı düşünmeniz gerekiyorsa serbest moda ihtiyacınız olacak. Nitelikli bir odaklanmanın, güçlü bir öğrenmenin anahtarı olduğunu unutmayın.

6)Metaforları Kullanın

Öğrenme konusunda görselleştirmenin önemini hafızayla ilgili bölümde söylemiştik. Bu maddeyi de o madde gibi düşünebilirsiniz. Beynimiz bağlantılar kurarak öğrenir ve hatırlar. Bu yüzden benzetme öğrenme için oldukça üstün bir güçtür.

7)Tekrar Hatırlamaya Çalışın

Araştırmalar göstermektedir ki bir konuda çalıştıktan belli bir süre sonra tekrar öğrendiğiniz kaynağa bakmadan önce öğrendiklerinizi hatırlamaya çalışmak tekrar çalışmaya göre öğrenmeyi arttırmaktadır. Bu yüzden aralıklı çalışma yaparken çalıştıklarınızı tekrarlamadan önce zihninizden hatırlamaya çalışın.

8)Aralıklı Çalışma Yapın

Oakley’in kursta önemle bahsettiği bir diğer konu ise aralıklı çalışma. Yapılan araştırmalara göre eğer yirmi tekrar yapılacaksa bunun bir günde yapılmasındansa bir haftaya yayılmasının öğrenmeyi çok çok daha olumlu etkilediği gözlemlenmiş. Bu noktada nitelikli şekilde ara vermenin ve aralar vererek çalışmanın da önemini belirtmek gerekiyor. Oakley’in önerisi ise eğer bir haftayı başından sonuna planlayacak olursak önce bir gün sonra ise iki gün ara vererek çalışmak. Yani Pazartesi,Salı,Perşembe ve Pazar günleri tekrarları yapmanın faydalı olacağını söylüyor.

9)Öğrenmeyle İlgili Engellerinizi Ortadan Kaldırın

Öğrenmeyle ilgili karşınıza bazı engeller çıkacaktır. Bunları aşmayı bilmek öğrenme sürecinizi oldukça verimli hale getirecektir. Bu engelleri şöyle sıralayabiliriz :

  1. Biliyormuş Hissi : Bir konuyla ilgili öğrenmeye başladığınızda özellikle tekrarlar esnasında karşılaşacağınız bir duygu biliyorum hissidir. Bilgileriniz henüz tazeyken tekrarlar size gereksiz gelebilir ve tekrar ettiğiniz konuları zaten bildiğinizi düşünebilirsiniz hatta bu tekrarları atlamayı düşünebilirsiniz. Ancak bu bir yanılgı olabilir. Bakınca hatırladığınız konuları kullanmanız gerektiğinde de zihninizden çağırabilmeniz gerekiyor. Bu yüzden bu engeli aşmak ve gerçekten bilip bilmediğinizi anlamak için kendinizi test edin. Test etmek bilginizi ölçmenin en verimli yolu olacaktır.
  2. Overlearning(Fazladan Öğrenme) : Bir diğer engel ise birinci maddenin tersi olan yeterince öğrenmediğini düşünme hissi. Bu yetersizlik hissi size oldukça vakit kaybettirebilir. Bir konuyu öğrenmeye çalışırken ana kavramları ve yeterli miktarda bilgiyi öğrenip,anlayıp bir an önce pratik yapmaya başlamak öğrenme sürecinizi daha hızlı ve verimli hale getirecektir.
  3. Hatalar yapın : Bir konuyu öğrenmenin en verimli yolu mümkün olduğunca hata yapmaktır. Hata yapmanız öğrenme süreciniz için vazgeçilmezdir. Bu yüzden hata yapmaktan korkmak veya çekinmek yerine mümkün olduğunca çok hata yapmaya ve denemeye gayret gösterin.
  4. Kolay konulardan başlamayın zor konularla uğraşın : Öğrenme süreciniz esnasında size kolay gelen bölümlere ağırlık vermek öğrenmenizi verimsizleştirecektir. Bunun için zor alanlara odaklanmak ve o kısımları anlamaya çalışmak etkili bir öğrenme için çok önemlidir.
  5. Einstellung : Bu kavram özellikle yaratıcılığa ihtiyacınız olan anlarda ortaya çıkmaktadır.Einstellung daha önceden bildiğiniz ve öğrendiğiniz bazı konuların yeni ve yaratıcı birşey düşünmenize engel olması demektir. Yeni bir fikir oluşturmak istediğinizde hep bildiğiniz ve alıştığınız şeylerin tekrar tekrar aklınıza gelmesi ve başka yaratıcı bir çözüm bulamamanız bu sebeptendir. Bu engeli aşmak için sakinleşmeli ve zihninizin serbest modunu kullanmalısınız. Ayrıca aralıklı öğrenme yapmanız ve öğrenme sürecinde metaforlardan faydalanmanız da bu engeli aşmada size oldukça faydalı olacaktır.

Bu engellere dikkat ederseniz öğrenme konusunda oldukça yol katedeceksiniz.

10)Pratik Mükemmelleştirir

Öğrenmek konusundaki en önemli ve son madde ise pratik yapmaktır. Öğrenmenin en önemli maddesi pratik yapmaktır. Öğrenme Odaklanma – Anlama – Pratik süreçlerinden geçerse kusursuzlaşır ve ustalık oluşur. Bu yüzden ustalığın da en önemli maddesi pratiktir. Öğrendiklerinizle mümkün olduğunca fazla pratik yapmalısınız. Hatalar yapmalı bu hatalardan öğrenmelisiniz. Yapılan araştırmalar, çalışma ve pratik esnasında yapılan hataların hem öğrenme hem de hafıza konusunda olağanüstü bir etkisinin olduğunu göstermiştir. Bu yüzden öğrenmekte olduğunuz konu ne olursa olsun sürekli denemeli,pratik yapmalı ve kendinizi geliştirmelisiniz.

 

Barbara Oakley’in “Öğrenmeyi Öğrenmek” konulu kursundan sizler için derlediğimiz maddeler bu kadardı. Kursu Türkçe altyazı ile izlemek isterseniz Coursera sitesinden kursa ulaşabilirsiniz. Öğrenmeyi öğrenmek hayatınızın kalitesini ve verimliliğini mutlaka arttıracaktır. Kendinize iyi bakın…